Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında Apple ve Meta‘ya toplamda 798 milyon dolarlık rekor bir ceza kesti. Bu cezaların gerekçesi ise dijital piyasalarda adaletsiz rekabeti teşvik eden ve kullanıcı haklarını ihlal eden politikalar. Avrupa’nın dijital ekonomideki kurallarını sertleştirdiği bu dönemde, alınan kararlar yalnızca şirketleri değil, ABD ile olan diplomatik ilişkileri de etkileyebilir.
Apple’a 570 Milyon Dolarlık Darbe: App Store Politikaları Sorguda
Apple, App Store üzerindeki katı politikaları sebebiyle 570 milyon dolarlık ceza ile karşı karşıya kaldı. AB Komisyonu, Apple’ın geliştiricilerin kullanıcıları uygulama mağazası dışındaki alternatif platformlara yönlendirmesini engellediğini belirtti. Üstelik bu engellemelerin yalnızca teknik değil, ticari kısıtlamaları da içerdiği vurgulandı.
Özellikle Core Technology Fee adı verilen yeni ücret modeli, geliştiricilerin gelirlerini azaltarak haksız bir pazar avantajı oluşturduğu gerekçesiyle eleştirildi. Apple ise bu kararın kullanıcı güvenliği ve gizliliği için olumsuz sonuçlar doğuracağını savunarak, karara itiraz edeceğini duyurdu.
Meta’nın “Öde veya Rıza Göster” Modeli Sınıfta Kaldı
Meta, Facebook ve Instagram kullanıcılarına sunduğu “öde veya rıza göster” seçeneğiyle 228 milyon dolarlık ceza aldı. 2023 Kasım’ında devreye giren sistem, kullanıcıların reklamsız hizmet için ödeme yapmasını ya da verilerinin reklam amaçlı kullanılmasına onay vermesini şart koşuyor.
Komisyona göre bu model, gerçek anlamda özgür bir kullanıcı seçimi sunmuyor. Meta ise bu değerlendirmeye karşı çıkarak kararın, Amerikan şirketlerine yönelik ayrımcı bir tutumun yansıması olduğunu savundu. Şirketin açıklamasında, AB’nin Çinli ve Avrupalı teknoloji firmalarına daha hoşgörülü davrandığına dikkat çekildi.
AB’nin Sert Tavrı Ticari Gerilimi Tırmandırabilir
Avrupa Birliği’nin bu adımı, ABD ile ticari ilişkilerde yeni bir gerilim dönemini başlatabilir. Eski Başkan Donald Trump, benzer durumlarda Avrupa ülkelerine ek gümrük vergileri uygulama tehdidinde bulunmuştu. Bu bağlamda, Apple ve Meta’ya kesilen cezaların yalnızca ekonomik değil, politik bir yansıması da olacak gibi görünüyor.
Önceki dönemde ceza politikalarında daha temkinli davranan AB, artık dijital devlerin iş modellerini doğrudan hedef alan kararlar alıyor. İki şirkete de verilen süre yalnızca iki ay. Uyum sağlanmazsa, günlük para cezaları devreye girecek.
Dijital Kurallar Sertleşiyor
Bu gelişmeler, AB’nin dijital ekonomideki düzenleyici rolünü daha da güçlendirdiğini ortaya koyuyor. Teknoloji devleri için Avrupa artık yalnızca büyük bir pazar değil, aynı zamanda ciddi yaptırımlarla karşılaşabilecekleri bir düzenleyici alan haline geliyor.
