AB Komisyonu’nun AdSense for Search üzerinden Google’a verdiği 1,49 milyar euroluk cezaya yönelik tartışmalı bir gelişme kaydedildi. 2019’da alınan kararın bazı yönleri bozularak, davanın yeniden incelenmesi yönünde görüş bildiren Genel Mahkeme yargıcının açıklaması, Avrupa Birliği’nin rekabet politikaları bağlamında önemli bir dönemeç olarak değerlendiriliyor. Bilindiği üzere, söz konusu süreç 2006-2016 yıllarını kapsayan dönemde Google’ın yayıncı sözleşmelerinde yer alan hükümlerin rekabeti bozup bozmadığına odaklanıyordu. Komisyon, bu hükümlerin rakip reklam ağlarının görünürlüğünü sınırlayabileceğini ve Google’ın reklam pazarındaki payını güçlendirmek amacıyla hareket ettiğini savunmuştu; sonuç olarak cezaya gidilmişti. Ancak Genel Mahkeme, bazı iddiaları yeterince kanıtlayamadığı gerekçesiyle cezayı geçici olarak bozmuş ve yeniden değerlendirme sürecinin başlaması ihtimalini gündeme getirmişti. Bu karar, AB’de rekabet politikalarının uygulanmasındaki tartışmalı noktaları da gündeme taşıdı. Şimdi bir Advocate General’in görüşü, bozulmanın geri alınması ve davanın yeniden ele alınması gerektiğini işaret ediyor. Kokott’un tavrı, geçmişte Shopping ve Android davalarında benimsediği yaklaşım ile uyumlu olarak değerlendiriliyor; mevcut kararlar da bu kapsama göre ilerleyecek şekilde yorumlanabilir. Ayrıca metindeki bağlamda ABD’nin dışa aktarım politikaları ile ilgili genel çerçeveye atıf yapılıyor; bu parçada doğrudan alıntı sunulmuyor ancak konunun küresel rekabet koşulları içinde nasıl bir etkileşim yarattığı üzerinde duruluyor. Bu durum, tek bir kararın ötesinde, Avrupa’nın dijital reklam ekosistemindeki rekabet denetimlerinin nasıl uygulanacağını etkileyecek bağlamı da güçlendiriyor. Şirketin şu anki konumu itibarıyla başka büyük adtech cezaları ve Dijital Pazarlar Yasası kapsamındaki itirazlar da sürüyor; bu nedenle nihai karar için süreç birkaç ayı bulabilir ve önümüzdeki dönemde hem AB içindeki diğer incelemelere hem de küresel rekabet hukukunun nasıl şekilleneceğine dair ipuçları verebilir. Bu gelişme, özellikle Avrupa’daki yayıncı ve reklamveren taraflarının, sözleşme yapısının tek tek madde bazında değil, bütüncül etkileri üzerinden bir denge kurma ihtiyacını gündeme getiriyor. Aynı zamanda Google’ın pazardaki konumunun gelecekte nasıl evrileceğini ve diğer ülkelerde benzer davaların nasıl sonuçlanacağını belirlemek adına örnek teşkil edebilecek nitelikte bir içerik olarak öne çıkıyor. Nihai kararın açıklanması birkaç aşamalı bir süreç gerektirecek ve bu süreç, Brussels’in rekabet politikalarının uygulanması açısından dikkatle izlenecek bir gelişme olarak öne çıkıyor. Advocated General’in görüşü nihai hüküm için bağlayıcı olmasa da, mevcut bozulmayı dengeleme ve yeni bir hüküm çıkarma ihtimali üzerinde etkili olabilir. Bu bağlamda AB’nin dijital reklam ekosisteminde ilerleyen süreçler, endüstrideki aktörlerin stratejilerini yeniden değerlendirmelerine yol açabilir ve gelecekte benzer davalarda uygulanabilecek referans noktalarını oluşturabilir. Bu tür gelişmelerin Türkiye’deki yansımaları ve küresel rekabet dinamikleri açısından da dikkatle izlenmesi gereken bir durum olarak görülüyor. Şu an için süreç devam ederken, kararın netleşmesiyle birlikte reklam ekosisteminde rekabet eşitliğinin sağlanması adına hangi adımlar atılacağı ve Google’ın Avrupa pazarındaki konumunun nasıl değişeceği merak konusu olarak kalıyor. AdSense kararının nihai sonucu için Brussels’in yargı süreci, gelecek yılın başlarına kadar uzayabilir ve uluslararası rekabet hukukunun uygulama biçimini şekillendirecek nitelikte bir dönemeç olarak kayda geçirilebilir.
