Uzay taşımacılığı sektörünün köklü ortaklıklarından biri, tarihinin ilk büyük fırlatma başarısızlığıyla sarsıldı. 2006 yılında Boeing ve Lockheed Martin ortaklığıyla kurulan United Launch Alliance bünyesinde geliştirilen yeni nesil ağır sınıf Vulcan roketi, uzaya tırmandığı sırada beklenmedik bir teknik aksaklık yaşadı. Görev sırasında roketin taşıdığı değerli yük, fırlatmanın henüz başlarında tamamen kayboldu.
Fırlatma Sırasında Yaşanan Kritik Anomali
Fırlatma merkezinden yapılan resmi bilgilendirmelere göre, Space Launch Complex 41 tesislerinden gökyüzüne yükselen roket, saat 12:40'ta başlayan süreçte uçuşunun onuncu dakikasında planlanan rotadan sapmasına neden olan bir sorunla karşılaştı. İlk aşamada yer alan metan motorlarının öngörülenden daha uzun süre çalıştığı gözlemlenirken, ayrılma sonrasında devreye giren hidrojen yakıtlı Centaur üst aşama motorlarının planlanan 12.25 dakikalık yanış süresi içerisinde çalışması esnasında anomali doruğa ulaştı.
Daha önce fırlatma takviminde yakıt ikmali ve teknik kontroller nedeniyle bazı ertelemeler yaşanmış, sorunlar giderildikten sonra roket 15 Kasım Pazar günü başarıyla fırlatılmıştı. Katı yakıtlı iticilerin normal performans gösterdiği belirtilse de üst aşamada yaşanan bu aksaklık, aracın taşıdığı yükü yörüngeye bırakmasını engelledi. United Launch Alliance yetkilileri, fırlatma direktöründen alınan verilere dayanarak Vulcan aracının uçuşun 10. dakikasında anomali yaşadığını ve Amazon görevini yörüngeye ulaştıramadığını doğruladı. Şirket, her uçuşun veri ürettiğini ve bir şeyler öğrettiğini belirterek, anomali henüz gerçekleştiği için bugün ne olduğunu anlamak adına henüz spesifik bir veriye sahip olmadıklarını aktardı.

Amazon'un İnternet Projesi Darbe Aldı
Yaşanan bu kaza, yalnızca roket üreticisi için değil, aynı zamanda uzaydan küresel internet hizmeti sunmayı hedefleyen Amazon Leo ağı için de büyük bir gerileme anlamına geliyor. SpaceX'in Starlink ağına rakip olması planlanan Amazon Leo uydu sistemine bu olay büyük bir darbe vurdu. Proje kapsamında fırlatılması planlanan 38 uçuş rezerve edilmişti. Ancak patlama veya düşme sonucunda ağa katılmayı bekleyen 40 internet uydusu yok oldu.
Sektördeki diğer fırlatma sağlayıcılarından biri olan Jeff Bezos'un sahibi olduğu Blue Origin firmasının New Glenn roketinin de mayıs ayında fırlatma padinde patlamış ve 24 uçuş rezerve etmiş olması, uzay taşımacılığındaki alternatif seçenekleri zor durumda bıraktı. Federal Communications Commission kurallarına göre Amazon Leo'nun 31 Temmuz 2026'ya kadar 1.600 uyduyu yörüngeye yerleştirmesi gerekiyordu ancak şu an hizmette olan yaklaşık 390 uydu bulunuyor. Amazon'un 2029 yılı Temmuz ayına kadar 3.232 uyduyu yörüngeye taşıma hedefi bu aksaklıklar nedeniyle zorlaşabilir. Şirket yetkilileri, hiçbir operatörün üç çekirdekli ağır sınıf fırlatma programının tamamının Amazon Leo'nun oluşturduğu tamponları tüketecek kadar şiddetli ve eş zamanlı takvim kaymaları yaşayacağını öngöremeyeceğini ifade etti.

Mühendislik İncelemesi ve Gelecek Planları
Şirket yetkilileri, fırlatma verilerini detaylı bir şekilde incelemeye aldıklarını ve tam bir şeffaflık içerisinde çalışarak sorunun kök nedenini bulacaklarını duyurdu. Anomalinin tam olarak hangi teknik arızadan kaynaklandığı henüz bilinmiyor ve detaylı inceleme sürüyor. Bugüne kadar Atlas V ile yakalanan yüksek güvenilirlik oranını Vulcan modeline de taşımak isteyen mühendisler, önümüzdeki süreçte geniş çaplı bir inceleme ve olası bir uçuş askıya alma süreciyle yüzleşiyor.
Amazon Leo projesinin önümüzdeki yıllarda devreye sokmayı planladığı binlerce uyduluk hedef, yaşanan bu tedarik ve fırlatma aksaklıkları nedeniyle daha da zorlu bir döneme giriyor. Şirketin elindeki zaman tamponlarının erimesi, küresel internet altyapı planlarının yeniden gözden geçirilmesine yol açabilir.

