Çin genelindeki ilk ve orta dereceli okullarda eğitim veren kurumlar, öğrencilerin dijital geleceğe hazırlanması amacıyla kapsamlı bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Ülke genelindeki yerel yönetimlerin yaklaşık yarısı, 2030 yılına kadar bu alanda bağlayıcı adımlar atmaya hazırlanıyor ve Çin Eğitim Bakanlığı bu süreçte genel bir vizyon çiziyor. Yaklaşık 200 milyon öğrenciyi etkilemesi beklenen bu süreç, yapay zeka okuryazarlığının ülke genelinde yaygınlaştırılmasını amaçlıyor. Yapılan kapsamlı incelemeler, okullarda teknolojinin entegrasyon hızının bölgelere göre değişiklik gösterdiğini ancak genel politikanın net bir şekilde ilerlediğini ortaya koyuyor. Ted Mo Chen'in belirttiği gibi, uygulama her yerde farklı işliyor.
Eğitim bakanlığı bünyesinde yürütülen teşvikler doğrultusunda milyonlarca öğrenci erken yaşlardan itibaren temel dijital araçlarla tanışıyor. İlerleyen yaş gruplarında ise sistemlerin çalışma mantığı ve kodlama temelleri müfredata dahil ediliyor. Ancak merkezî bir standart bulunmadığı için şehirler kendi çözümlerini üretmek zorunda kalıyor. Yapay zeka okuryazarlığının tam olarak ne anlama geldiği ve nasıl ölçüleceği konusunda ise henüz tam bir fikir birliği bulunmuyor.

Bölgesel Farklılıklar ve Zorunlu Dersler
Farklı eyaletlerde izlenen stratejiler, yerel yönetimlerin konuya yaklaşımını açıkça gösteriyor. Shanghai gibi büyük şehirlerde her sınıf seviyesi için yılda en az otuz saatlik özel bir müfredat zorunluluğu bulunuyor. Beijing yönetimi ise yüzün üzerinde pilot okul belirleyerek hem eğitim kalitesini artırmayı hem de öğrencilerin sağlık durumlarını dijital araçlarla takip etmeyi planlıyor. Ningxia ve Gansu eyaletleri ise 2027 yılına kadar yapay zeka okuryazarlığını lise giriş sınavlarına dahil etmeyi planlayan bölgeler arasında yer alıyor.
Bununla birlikte bazı bölgelerde süreç izleme ve gözetim teknolojileriyle birleştiriliyor. Guizhou eyaletindeki sınıflarda yüz tanıma sistemleri ve davranış analizi devreye sokulurken, Yunnan'daki 14.000 sınıfta işlenen konuların yapay zeka tarafından kaydedilerek analiz edilmesi hedefleniyor. Altyapı yatırımları için sınıf ekipmanları, eğitim ve platformlar kapsamında geçtiğimiz yıl en az 31 milyon dolar harcandı. Harcamaların binlerce yerel bütçeye dağılmış olması nedeniyle toplam maliyetin çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.

Akademik Başarı ve Sınıf İçi Etkiler
Teknolojinin sınıflara bu denli yoğun girmesi akademik dünyada da tartışmalara yol açıyor. 27.000'den fazla genç öğrenci üzerinde yapılan bir araştırma, ev ödevlerinde görülen %18'lik puan artışına karşın aylık sınav puanlarında %20 düşüşe yol açtığını gösteriyor. Uzmanlar, öğrencilerin problem çözme süreçlerini tamamen makinelere devretmesinden duydukları endişeyi dile getiriyor. 320.000'den fazla öğrencinin katıldığı ulusal bir ankette ise sık yapay zeka kullananların hafıza, kavrama, analiz ve yaratıcılık konularında daha düşük puan aldığı görüldü. Ancak yapay zekanın sınav notlarındaki düşüşe doğrudan neden olup olmadığı kesin olarak kanıtlanmış değil.
Öte yandan imkânların kısıtlı olduğu kırsal bölgelerde bu sistemler önemli bir öğretmen açığını kapatıyor. Örneğin Anhui eyaletindeki Funan County Qinqing Lisesi'nde, göçmen işçi çocuklarının devam ettiği sınıflarda temel dersler tabletler aracılığıyla işleniyor. Alibaba'nın Qwen, ByteDance ve Z.AI modellerini kullanan bu dijital asistanlar, öğrencilerin sorularına yanıt veriyor. Yang Tianliang'ın belirttiği gibi, yapay zeka ajanı yorulmaz ve bir öğrencinin temel bir soru sormasından asla aptal gibi hissetmesini sağlamaz. Özel bir yatılı okul olan ve yıllık ücreti 39.000 dolar olan Beijing New Talent Academy'de ise öğrenciler yapay zeka ile 200'den fazla uygulama geliştirdi. Öte yandan, Funan County Qinqing Lisesi'nin üniversiteye kabul oranlarını %60'tan %90'a çıkardığı yönündeki iddialar bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.

